27 maja 1990 roku odbyły się pierwsze po II wojnie światowej w pełni demokratyczne wybory do rad gmin. Był to moment historyczny, który na trwałe zmienił sposób funkcjonowania państwa. Tego dnia rozpoczęła się nowa epoka – epoka samorządności. W 2025 roku obchodzimy 35-lecie tego ważnego wydarzenia – zarówno w skali całej Polski, jak i lokalnie, w gminie Nowa Dęba.
Reforma samorządowa z początku lat 90. była jednym z fundamentów przemian ustrojowych. Po latach centralnego zarządzania decyzje dotyczące codziennego życia mieszkańców zaczęto podejmować na poziomie lokalnym – tam, gdzie najlepiej znane są potrzeby społeczności. Gminy uzyskały osobowość prawną, własny budżet oraz prawo do decydowania o swoim rozwoju. Pojawiły się rady gmin wybierane w demokratycznych wyborach, a samorząd terytorialny stał się realnym wyrazem demokracji w praktyce.
Od tego czasu samorządność nieprzerwanie się rozwija. To właśnie dzięki niej możliwe jest prowadzenie inwestycji odpowiadających na lokalne potrzeby – budowa i modernizacja dróg, szkół, przedszkoli, obiektów sportowych czy instytucji kultury. Samorząd odpowiada także za wiele spraw codziennych – od gospodarki komunalnej, przez transport, po pomoc społeczną. O tym, co i jak realizować, decydują władze gminne, wsłuchując się w głos mieszkańców, między innymi poprzez udział obywateli w sesjach rady miejskiej czy pracach komisji.
Nasz samorząd – jak każdy inny – opierał się i nadal opiera na ludziach: tych, którzy odpowiadali za bieżące funkcjonowanie gminy, i tych, którzy wyznaczali jej kierunki rozwoju. Warto w tym miejscu wspomnieć burmistrzów: Stanisława Piechotę, Wacława Wróbla, Józefa Czekalskiego, Wiesława Ordona oraz ich zastępców: Jana Orzakiewicza, Pawła Grzędę, Krzysztofa Michałowa, Zygmunta Żołądzia, Leszka Mirowskiego i obecnego Marka Kopcia. Pracami Rady Miejskiej kierowali: Tadeusz Wiercioch, Władysław Gurdak, Maria Mroczek, Tadeusz Gęgotek, Andrzej Chejzdral, Danuta Hałoń, Wojciech Serafin, Damian Diektiarenko i obecnie Beata Kosior. Za wszystkimi decyzjami i działaniami stał sztab ponad 150 radnych wszystkich kadencji oraz pracownicy samorządowi jednostek organizacyjnych, dzięki którym tak wiele zostało zrobione.
W ciągu ostatnich 35 lat gmina Nowa Dęba przeszła długą i intensywną drogę rozwoju. Zmieniały się potrzeby, oczekiwania i wyzwania, ale idea samorządności pozostała niezmienna: chodzi o to, by jak najlepiej służyć lokalnej społeczności. To dzięki zaangażowaniu tak wielu osób możliwe było stopniowe kształtowanie gminy jako przestrzeni przyjaznej do życia, pracy i spędzania wolnego czasu.
35-lecie samorządu gminnego to także okazja, by przypomnieć, że rozwój samorządności to proces, który trwa nieprzerwanie. Każda kolejna kadencja, każdy budżet i każdy projekt są nowym krokiem na drodze budowania lokalnej wspólnoty. Współczesna gmina to nie tylko instytucja, ale przede wszystkim ludzie, którzy ją tworzą.
Z perspektywy 35 lat widać wyraźnie, że decyzja o przywróceniu samorządu terytorialnego/gminnego była jednym z najważniejszych i najbardziej udanych elementów transformacji ustrojowej w Polsce. Lokalne władze nie tylko przybliżyły administrację obywatelom, ale też pokazały, że wspólne działanie ma sens. Dziś, w obliczu nowych wyzwań społecznych, gospodarczych i cywilizacyjnych, tym bardziej warto pielęgnować tę formę współodpowiedzialności za najbliższe otoczenie.
Rocznice nie są jedynie datami w kalendarzu. Są momentem refleksji i wdzięczności – za to, co udało się osiągnąć, i za tych, którzy swoją codzienną pracą, często mało widoczną, ale niezwykle potrzebną, budowali lokalne struktury samorządowe. To również czas spojrzenia w przyszłość – z nadzieją, że idea samorządności nadal będzie fundamentem silnych, odpornych i otwartych wspólnot lokalnych.
MR/PG